رێنمایی تەندروستی
رێنوێنی یە کانی پسپۆڕانی خۆراکناسی و تە ندرووستی

رێنوێنی یە کانی پسپۆڕانی خۆراکناسی و تە ندرووستی

رێبە ری تە ندروستی کورتە یە کە لە رێنوێنی یە کانی پسپۆڕانی خۆراکناسی و تە ندرووستی بۆ پاراستنی ھە موو بە شە کانی لە ش لە نە خۆشی.


مێشک

مێشک خواردنی باشی پێویستە. ئاو ٧٥% حە فتادو پێنج لە سە دی ئە و مادە یانە پێک دەھێنێ کە مێشکیان درووست کردووە ،لە بە ر ئە وە مێشک یە کە م بە شی لە شە کە پێویستی زۆری بە ئاو ھە یە. لە رۆژێک دا لانی کە م یە ک لیتر و نیو ئاو ئە بێ بخۆینەوە.

مێشک بۆ کار کردن پێویستی بە گلۆکۆ زە کە لە کاربۆ ھیدرات وە ری ئە گرێت . مرۆڤ لە

رۆژێکدا لانی کە م پێویستی بە ١٠٠ گرام کاربۆھیدراتە، کە لە نێو میوە جات و سە وزە و گوێز و بادام و شیرە مە نی و دانە وێڵە بە تایبە ت برینج و گە نم و گە نمە شامی دا ھە یە.

ھەروە ھا مرۆڤ لە حە وتوو یە ک دا دوو تا سێ جار پێویستی بە خواردنی ماسی ھە یە، لە بەر ئەوەی ماسی پڕە لە ڕۆنی ئۆمێگا ٣ کە بۆ پاراستنی خانەکانی (سلوولە کانی )مێشک بە سوودن. 

خواردنی ماسی ڕۆڵێکی گرینگی ھە یە بۆ پێشگرتن لە تووشبوون بە خەمۆکی و سە را نسێ ی(میگرن) لایە ک لە سە ر کە، بە ئاڵمانی پێی ئە ڵێن میگرێن و بە عەرەبی ێداع نێفی . وەرزش کردن بۆ تە ندروستی مێشک زۆر پێویستە،لێکۆڵینەوە کان دە ریان خستووە کە ئەو وەرزشانە کە لێدانی دڵ خێراتر ئە کە ن بە ھۆی ناردنی خێراتری خوێن بۆ مێشک ، کار کردنی مێشک باشتر ئە کە ن. 


چاو
خواردنی میوە و سەوزە ڕنگاو ڕە نگ لە بە ر ئە وەی کانزای دژی کە ساسی یان تێدایە . پسپۆڕان ئە ڵێن : ئە و مادە یانە کە لە میوە جات و سە وزە دایە ئە بنە ھۆی پاراستنی ھێزی بینایی لە نە خۆشینە کانی چاو، وە ک : تاریکی بیلبیلە ی چاو، کە باشترین خواردن بۆ ئە وە گە نمە شامی ، پرتە قاڵ و مانگۆیە

کاتی شۆردنی دە م و چاو ئە بێ ئاگامان لە چاومان بێ لە چوونە ناوە وە ی کە ف و پاک کەرەوە کانی تر بۆ نێۆ چاوە کانمان. ھە ر وە ھا کۆ نترۆڵ کردنی چاومان لە لایە ن پزیشکی چاوە وە کاتێ زانیمان چاومان وە ک جاران سروشتی نیە بە ر لە وە ی تووشی تاریکی بیلبیلەی چاو یان ئاوی شین ببین.

گوێ

گوێت بپارێزە لە دە نگی بە رز بە کە ڵک وە رگرتن لە کە رە ستە ی بە ربە ستی تایبە ت بە گوێ، کاتێک کە بە شتو مە کی کارە بایی دە نگ بە رز کار ئە کە ی.

کاتێ گوێ لە مووزیک و گۆرانی ئە گری بە کە رە ستە ی بیستنی ناو گوێ پێویستە دە نگی کەم بێت. زانایان ئە ڵێن ئە گە ر سێ پێ لە کە سێکە وە دوور بی کە گووشی لە ناو گوێی دایە و گوێت بە دە نگی مووزیکە کە بێت ئە وە زۆر دە نگە کە ی بە رزە و زۆر زۆر زیان بە خشە بۆ گوێ.

دوای سە ر شۆردن و مە لە کردن مە ھێڵە ئاو لە ناو گوێچکە ت بمێنێتە وە، ئە گینا ئە بێتە ھۆی ھە وکردنی گوێ. ئە بێ دوای سە ر شۆردن، ئاوی ناو گوێمان دە ر کە ین و گوێمان ووشک بکە ینە وە.


دە م

خواردنی خۆراکی پڕ لە ڤیتامین ب ٢ . ئە م ڤیتامینە بە رگری ئە کات لە شە قار شە قار بوونی گۆ شە کانی دە م. ئە م ڤیتامینە لە شیری کە م چە وری و سەوزییەکان و دانە وێڵە دایە.

جگەرە مە کێشە. بە پێی توێژینە وە کانی ئە نیستیتۆی نیشتمانی ئە مریکی لە سە ر شێرپەنجە لە نێوان ٨٠ تا ٩٠% لە سە دی ئە وا نە ی کە بە شێر پە نجە ی دە م و حە ڵق تووش بوو ن جگە رە کێشن. ھە رو ە ھا سە ردانی بە ردە وام بۆ لای پزیشکی ددان زۆر پێویستە.

مە مک

خواردنی رۆژی سێ کە وچک ڕۆنی زە یتوون لە سە دا دە ی تووشبوون بە سە رە تانی مە مک کە م ئە کاتە وە. خواردنی گۆشتی سوور وە ک گۆشتی گا، مە ڕ، بزن،گیسک وگوێرە کە و ھتد، ھە روە ھا پە نیر و کافیین حە وتوویە ک بە ر لە عادە تی مانگانە ی ژنانە زیان بە خشە، لە بە ر ئە و ە ی ئە بنە ھۆی سنگ ئێشانی زۆربە ی ژنان. بە رد ە وام پێنج خولە ک تاقی 

مەمکت بکە رە وە بە دە ست بزانە مە مکت سافە و گرێ ی تیا نیە. بە ر لە تە مە نی ٢٠ ساڵان، ٢ ساڵ جارێ سە ردانی پزیشک بکە ن. دوای تە مە نی ٤٠ ساڵان ١ساڵ جارێ 

سە ردانێ لای پزیشک بکە.

دڵ

ملکە چ بە بۆ ئە و تاقیکاریانە ی کە ھۆکارە مە ترسیدارە کان ئە دۆزنە وە. نە ڵێ ی من بە ساڵاچوو نیم و تووشی نە خۆشی دڵ نابم . زۆر بوونی چە وری ناو خوێن کە پێی ئە ڵێن کۆلیسترۆڵ و چوونە سە رە وە ی پاڵە پە ستۆی خوێن و رادە ی شە کری ڕە ز لە ناو خوێن 

ھەموویان ترسی تووشبوون بە نە خۆشی دڵ زیاتر ئە کە ن بە بێ جیاوازی تە مە ن. خواردنە وە ی ئاو پرتە قاڵ خواردنی مۆز ئە بنە ھۆی ڕاگرتنی پاڵە پە ستۆی خوێن یان فشار خوێن.

سی یە کان

جگە رە مە کێشە. لە سە دا نە وە دی نە خۆشی شێر پە نجە ی سی ھۆ کارە کە ی جگە رە کێشانە. ئە وانە ی واز لە جگە رە کێشان ئە ھێنن دوای پێنج ساڵ سی یە کانیان باشتر ئە بێ وتر سی توو شبوو نیان بە شێرپە نجە ی سی نامێنێ.

ئە و وە رزشانە ی بۆ سی زۆر بە سوودن ئە وانە ن کە لێدانی دڵ و ھە ناسە کێشان خێراتر ئە کە ن. وە ک: ڕاکردن،رۆیشتن بە خێرایی، پاسکیل سواری و مە لە وانی. ئە م تە مرینانە دڵ و ماسۆلکە کان بە شێوە یە کی باش ئە پارێزن لە بە ر ئە وە ی لە کاتی ئە م تە مرینانە

( راھێنانانە) لە ش کە م پێویستی بە ئۆکسیجینە و سی زۆر ماندوو نابێ.

دە ست و جۆمگە کان

لە بە رھە مە ئاویی یە کان زۆر بخۆن لە بە ر ئە وە ی ڤیتامین ب ٦ ی تێدایە و بۆ جۆمگە زۆر بە سوودە، ھە ر وە ھا پە تاتە کە بۆ دە مارە کان بە سوودە.

ئە و تە مرینانە بکە ن کە لە ش نە رم ئە کات وە ک: یۆگا کە ئە بێتە ھۆی کە م بوونە وەو

نەمانی ئێشی جۆ مگە کان.

قاچە کان

زیادە ڕە وی کردن لە تە مرین ئە بێتە ھۆی ئێشی ئە ژنۆ. باشترین وە رزش بۆ نە ھێشتنی ژانی ئە ژنۆ مە لە وانی یە. رۆیشتن بە ھە نگاوی درێژ درێژ زۆر باشە. ھە رچی ئە توانی ڕۆژانە بە پیادە ڕە وی ڕێگا ببڕە.

پشت

وە رزشی یۆگا بۆ پشت زۆر باشە. دۆشە کی ھە بر و نە رم زۆر زیان بە پشت ئە گە یە نن و 

ئە بنە ھۆی ئێشی بڕ بڕە ی پشت و نە خۆ شی یە کانی پشت.

دۆشە کێک بکڕە کە سفت بێت و ھە ر حە وت ساڵ جارێ بیگۆڕە. کە رە ستە قورسە کان بە شێوە ی درووست لە زە وی بە رز کە رە وە. لە کاتی بە رز کردنە وە ی قورسایی یە کە ی بخە رە سە ر ڕانت لە جیاتی پشتت

گە دە

خوێ کە م بکە ناو خواردنە کان. لێکۆڵینە وە کان دە ریانخستووە کە زۆربە ی ئە وانە ی کە خواردنی سوێر ئە خۆن تووشی سە رە تانی گە دە ئە بن.

خواردن باش بجوە لە بە ر ئە وە ی قووت دانی خۆراک بە پە لە ھە رس کردنی خۆراک دژوار ئە کات و مرۆ ڤ تووشی ترشە کی گە دە و سووتانە وە ی گە دە ئە کات.

پێ

پێڵاوی تە نگ مە کە نە پێتان، لە بە ر ئە وە ی ئە بێتە ھۆی ڕە ق بوونی پێستی پێ و بزمارە، پێڵاوێک ھە ڵبژێرە لە چە رمی نە رم و ئاوە دان بێت.

بە پێ خاوسی مە چنە سە ر قاڵی و فە رشە کانی تر چوون بڕێک کە س نە خۆشی قارچی پێ یان ھە یە و بە سە ر ئە و فە رشە دا ڕۆیشتوو ن و لە وا نە وە نە خۆ شی یە کە ئە گوازرێتە وە بۆ ئە وا نە ی بە پێ خاو سی بە سە ر فە رشە کە دا ئە ڕۆن.

کەم کرنەوەی خوێ لە ژەمەکاندا

خوێ بە شێوەی جۆراوجۆر لە لەشدا شوێن دائەنێ. زانایانی خۆراکناسی وای بۆ ئەچن کە خواردنی سوێر، تووش بوون بە شێر پەنجە ی گەدە زۆرتر ئەکات. لە لایەکی ترەوە خواردنی سوێری ئە بێتە ھۆی درووست بوونی پاڵە پەستۆی خوێن و قڕۆڵی ئێسقانە کان و ئاوسانی لە ش.

ترشیات، خۆراکە ساز کراوە کان، خۆراکە کانی ناو قوتوولەکان، چێشتی چێشتخانەکان ھەردەم زۆر زیاتر لە خواردنە کانی ماڵەوە خوێ یان تێدایە.

خوێ کردن بە چێشت دا لە سەر خوان لە پێ فێر بوونە خراپە کانە کە ئە بێتە ھۆی پتربوونی ترسی تووش بوون بە ئەو نەخۆشیانەی کە سەرچاوەکەیان خوێ یە.

لە بیرمان نەچێ کە ، لانی زۆری کەڵک وەرگرتن لە خوێ بۆ ھەر مرۆ‌ڤێک لە رۆژێکدا کەوچکێکی مرەبا خۆری یە. بە م پێ یە باشترە، کەم کەم لە زۆر کە ڵک وەرگرتن لە خوێ کەم کەینەوە .

3122 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌
19/01/2017
زیاتر...